Akıl Hekimi

Avrupa’dan dönen doktor Simão Bacamarte, Brezilya’daki küçük Itaguaí kasabasına yerleşir ve daha sonra deliliği bilimsel olarak incelemek için orada bir akıl hastanesi, Yeşil Ev’i kurar. Ölçütleri haftadan haftaya genişler: önce saygın bir kasabalı, ardından o kadar çok kişi ki hastane sonunda kasabanın beşte dördünü içeri kapatır; daha sonra parmaklıkların ardına girenler en akıllı başlı olanlardır. Kasaba önce huzursuzlanır, sonra ayaklanır; bilim insanı ise kanıtlamasını sürdürür. Bu kısa anlatı aklın sınırlarını ve o sınırları çizenin elindeki gücü irdeler. Machado de Assis bundan, ironinin teşhisin yerini tuttuğu soğukkanlı bir hiciv çıkarır.