Brev från en okänd kvinna

Όταν ο γνωστός μυθιστοριογράφος Ρ. επέστρεψε νωρίς το πρωί στη Βιέννη από μια αναζωογονητική τριήμερη εκδρομή στα βουνά κι αγόρασε μια εφημερίδα στον σταθμό, μόλις έριξε μια ματιά στην ημερομηνία, θυμήθηκε ότι σήμερα ήταν τα γενέθλιά του. Τα σαράντα ένα, σκέφτηκε γρήγορα, και η διαπίστωση αυτή ούτε τον ευχαρίστησε ούτε τον πόνεσε. Ξεφύλλισε βιαστικά τις σελίδες της εφημερίδας που θρόιζαν και πήγε με ένα αγοραίο αυτοκίνητο στο διαμέρισμά του. Ο υπηρέτης τού ανέφερε δύο επισκέψεις και μερικά τηλεφωνήματα από τον καιρό της απουσίας του και του έφερε σ’ ένα δίσκο την αλληλογραφία που είχε μαζευτεί. Κοίταξε αδιάφορα τα γράμματα, έσκισε μερικούς φακέλους που τον ενδιέφεραν για τον αποστολέα τους· ένα γράμμα με άγνωστο γραφικό χαρακτήρα, που φαινόταν υπερβολικά ογκώδες, το έβαλε προς το παρόν στην άκρη. Στο μεταξύ είχε σερβιριστεί το τσάι· ακούμπησε αναπαυτικά στην πολυθρόνα, ξεφύλλισε ακόμη μια φορά την εφημερίδα και μερικά έντυπα· έπειτα άναψε ένα πούρο και άπλωσε επιτέλους το χέρι στο γράμμα που είχε παραμερίσει.

When the well-known novelist R. returned to Vienna early one morning from a refreshing three-day excursion into the mountains and bought a newspaper at the station, he had barely glanced at the date before he was reminded that today was his birthday. His forty-first, he quickly reflected, and the realisation neither pleased nor pained him. He leafed hastily through the crackling pages of the newspaper and took a hired motor car to his flat. The manservant reported two visitors and several telephone calls during his absence and brought him the accumulated post on a tray. He looked idly through the letters and tore open a few envelopes whose senders interested him; one letter, addressed in an unfamiliar hand and seemingly too bulky, he pushed aside for the time being. Meanwhile tea had been served; he leaned back comfortably in his armchair, leafed once more through the newspaper and some printed matter; then he lit a cigar and at last reached for the letter he had set aside.

Ήταν περίπου δύο ντουζίνες σελίδες γραμμένες βιαστικά με άγνωστο, ανήσυχο γυναικείο γραφικό χαρακτήρα, χειρόγραφο μάλλον παρά γράμμα. Ασυναίσθητα ψηλάφισε ξανά τον φάκελο, μήπως είχε ξεχαστεί μέσα κάποιο συνοδευτικό σημείωμα. Όμως ο φάκελος ήταν άδειος και, όπως και τα ίδια τα φύλλα, δεν έφερε ούτε διεύθυνση αποστολέα ούτε υπογραφή. Παράξενο, σκέφτηκε, και ξαναπήρε το γράμμα στα χέρια του. «Σ’ εσένα, που ποτέ δεν με γνώρισες», έγραφε στην κορυφή, σαν προσφώνηση, σαν επικεφαλίδα. Σταμάτησε απορημένος: σ’ αυτόν απευθυνόταν ή σε κάποιον ονειρεμένο άνθρωπο; Η περιέργειά του ξύπνησε ξαφνικά. Κι άρχισε να διαβάζει:

It consisted of some two dozen hastily written pages in an unfamiliar, restless woman’s hand, a manuscript rather than a letter. Involuntarily he felt the envelope once more, in case a covering note had been left inside. But the envelope was empty and, like the pages themselves, bore neither a sender’s address nor a signature. Strange, he thought, and took up the letter again. “To you, who never knew me” stood at the top, as a salutation, as a heading. He paused in astonishment: was this meant for him, or for some imagined person? His curiosity was suddenly aroused. And he began to read:

*

*

Το παιδί μου πέθανε χθες – τρεις μέρες και τρεις νύχτες πάλευα με τον θάνατο για τούτη τη μικρή, τρυφερή ζωή, σαράντα ώρες καθόμουν δίπλα στο κρεβάτι του, ενώ η γρίπη τράνταζε με πυρετό το φτωχό, καυτό κορμάκι του. Έβαζα δροσερές κομπρέσες στο πυρωμένο του μέτωπο, κρατούσα τα ανήσυχα χεράκια του μέρα και νύχτα. Το τρίτο βράδυ κατέρρευσα. Τα μάτια μου δεν άντεχαν άλλο, έκλεισαν χωρίς να το καταλάβω. Τρεις ή τέσσερις ώρες κοιμήθηκα στη σκληρή καρέκλα, κι εν τω μεταξύ ο θάνατος τον πήρε. Τώρα κείτεται εκεί, το γλυκό, φτωχό αγοράκι, στο στενό παιδικό του κρεβάτι, ακριβώς όπως πέθανε· μόνο τα μάτια του τού έκλεισαν, τα έξυπνα, σκοτεινά του μάτια, τα χέρια του τα σταύρωσαν πάνω στο άσπρο πουκάμισο, και τέσσερα κεριά καίνε ψηλά στις τέσσερις άκρες του κρεβατιού. Δεν τολμώ να κοιτάξω, δεν τολμώ να σαλέψω, γιατί, όταν τρεμοπαίζουν τα κεριά, σκιές γλιστρούν πάνω στο πρόσωπό του και στο κλειστό του στόμα, και τότε είναι σαν να κινούνται τα χαρακτηριστικά του, και θα μπορούσα να πιστέψω πως δεν είναι νεκρός, πως θα ξυπνήσει ξανά και θα μου πει με την καθαρή φωνούλα του κάτι παιδικά τρυφερό. Μα το ξέρω, είναι νεκρός, δεν θέλω να κοιτάξω άλλο, για να μην ελπίσω ξανά, για να μην απογοητευτώ ξανά. Το ξέρω, το ξέρω, το παιδί μου πέθανε χθες – τώρα μόνο εσένα έχω πια στον κόσμο, μόνο εσένα, που τίποτα δεν ξέρεις για μένα, που στο μεταξύ παίζεις ανυποψίαστος ή διασκεδάζεις με πράγματα και ανθρώπους. Μόνο εσένα, που ποτέ δεν με γνώρισες και που πάντα σ’ αγαπούσα.

My child died yesterday – for three days and three nights I wrestled with death for this small, tender life; for forty hours I sat at his bedside while influenza shook his poor, burning body with fever. I laid cool cloths on his glowing forehead, I held his restless little hands day and night. On the third evening I collapsed. My eyes could do no more; they closed without my knowing it. For three or four hours I slept on the hard chair, and in the meantime death took him. Now he lies there, my sweet, poor boy, in his narrow little bed, just as he died; they have only closed his eyes, his clever, dark eyes, and folded his hands over his white shirt, and four candles burn tall at the four corners of the bed. I dare not look, I dare not stir, for when the candles flicker, shadows flit across his face and his closed mouth, and then it is as though his features moved, and I could almost believe that he is not dead, that he will wake again and say something tender and childlike to me in his clear voice. But I know it, he is dead; I will not look any more, so as not to hope once again, not to be disappointed once again. I know it, I know it, my child died yesterday – now I have only you left in the world, only you, who know nothing of me, who meanwhile are playing, unsuspecting, or trifling with things and people. Only you, who never knew me and whom I have always loved.