Mortaj Animoj

Ĉiĉikov alvenas en provincan urbon, akiras la favoron de la loka societo kaj vizitas la ĉirkaŭajn bienulojn. Li proponas al ili strangan negocon: reaĉeti la servutulojn mortintajn post la lasta popolnombrado, kiuj ankoraŭ figuras en la registroj kaj kostas imposton al siaj mastroj. De bieno al bieno defilas la avarulo, la krudulo, la malfidema vidvino kaj la revulo, ĝis la urbo ekdemandas sin pri sia vizitanto. La romano esploras avidecon kaj landon, kiun perfidas ĝiaj etaj aranĝoj. Gogol faras el tio komikan galerion, kiu iom post iom fariĝas morala inventaro.