Umowa społeczna

Rousseau wychodzi od stwierdzenia, że człowiek rodzi się wolny, a wszędzie jest w okowach. Szuka więc takiej formy zrzeszenia, w której każdy, łącząc się ze wszystkimi, słuchałby jednak tylko siebie. Z tego paktu wywodzi zwierzchnictwo ludu, wolę powszechną, prawo jako wyraz woli ogółu oraz rząd sprowadzony do roli sługi. Dzieło rozpatruje prawomocność władzy, równość, przedstawicielstwo i warunki trwania republiki. Rousseau opiera na rozumie to, co tradycja opierała na sile lub na prawie boskim, językiem stanowczym i dowodowym.