一个陌生女人的来信

Kiedy znany powieściopisarz R. wczesnym rankiem, po trzydniowej orzeźwiającej wycieczce w góry, wrócił do Wiednia i kupił na dworcu gazetę, ledwie rzucił okiem na datę, przypomniał sobie, że dziś są jego urodziny. Czterdzieste pierwsze, uświadomił sobie szybko, i stwierdzenie to nie sprawiło mu ani przyjemności, ani przykrości. Pobieżnie przekartkował szeleszczące stronice gazety i taksówką pojechał do swojego mieszkania. Służący zameldował o dwóch wizytach i kilku telefonach z czasu jego nieobecności i przyniósł na tacy nagromadzoną pocztę. Niedbale przejrzał korespondencję, rozerwał kilka kopert, których nadawcy go zaciekawili; jeden list, napisany obcą ręką i na pierwszy rzut oka zbyt obszerny, odłożył na razie na bok. Tymczasem podano herbatę; rozsiadł się wygodnie w fotelu, raz jeszcze przejrzał gazetę i kilka druków, po czym zapalił cygaro i sięgnął wreszcie po odłożony list.

When the well-known novelist R. returned to Vienna early one morning from a refreshing three-day excursion into the mountains and bought a newspaper at the station, he had barely glanced at the date before he was reminded that today was his birthday. His forty-first, he quickly reflected, and the realisation neither pleased nor pained him. He leafed hastily through the crackling pages of the newspaper and took a hired motor car to his flat. The manservant reported two visitors and several telephone calls during his absence and brought him the accumulated post on a tray. He looked idly through the letters and tore open a few envelopes whose senders interested him; one letter, addressed in an unfamiliar hand and seemingly too bulky, he pushed aside for the time being. Meanwhile tea had been served; he leaned back comfortably in his armchair, leafed once more through the newspaper and some printed matter; then he lit a cigar and at last reached for the letter he had set aside.

Były to mniej więcej dwa tuziny stron, zapisanych w pośpiechu nieznanym, niespokojnym kobiecym pismem, raczej rękopis niż list. Mimowolnie raz jeszcze obmacał kopertę, czy nie został w niej zapomniany jakiś list przewodni. Ale koperta była pusta i, podobnie jak same kartki, nie nosiła ani adresu nadawcy, ani podpisu. Dziwne, pomyślał, i znów wziął pismo do ręki. „Tobie, który mnie nigdy nie znałeś” – widniało u góry jak zwrot, jak nagłówek. Zdziwiony zatrzymał się: czy to było do niego, czy do kogoś wyśnionego? Jego ciekawość nagle się obudziła. I zaczął czytać:

It consisted of some two dozen hastily written pages in an unfamiliar, restless woman’s hand, a manuscript rather than a letter. Involuntarily he felt the envelope once more, in case a covering note had been left inside. But the envelope was empty and, like the pages themselves, bore neither a sender’s address nor a signature. Strange, he thought, and took up the letter again. “To you, who never knew me” stood at the top, as a salutation, as a heading. He paused in astonishment: was this meant for him, or for some imagined person? His curiosity was suddenly aroused. And he began to read:

*

*

Moje dziecko umarło wczoraj – trzy dni i trzy noce walczyłam ze śmiercią o to małe, kruche życie, czterdzieści godzin przesiedziałam przy jego łóżku, kiedy grypa trzęsła w gorączce jego biednym, rozpalonym ciałkiem. Kładłam mu coś chłodnego na płonące czoło, trzymałam dniem i nocą jego niespokojne, małe rączki. Trzeciego wieczoru załamałam się. Moje oczy już nie mogły, zamknęły się, sama nie wiem kiedy. Trzy godziny, może cztery, przespałam na twardym krześle, a tymczasem śmierć go zabrała. Teraz leży tam, mój słodki, biedny chłopczyk, w swoim wąskim dziecinnym łóżeczku, zupełnie taki, jaki umarł; tylko oczy mu zamknięto, jego mądre, ciemne oczy, ręce złożono mu na białej koszulce, a cztery świece płoną wysoko w czterech rogach łóżka. Nie śmiem tam spojrzeć, nie śmiem się poruszyć, bo kiedy migocą, te świece, po jego twarzy i zamkniętych ustach przemykają cienie, i wtedy wydaje się, jakby jego rysy się poruszały, i mogłabym pomyśleć, że on nie umarł, że znów się obudzi i powie do mnie swoim dźwięcznym głosem coś dziecinnie czułego. Ale ja wiem, że umarł, nie chcę już tam patrzeć, żeby jeszcze raz nie mieć nadziei, żeby jeszcze raz się nie rozczarować. Wiem, wiem, moje dziecko umarło wczoraj – teraz mam już na świecie tylko Ciebie, tylko Ciebie, który nic o mnie nie wiesz, który tymczasem beztrosko się bawisz albo igrasz z rzeczami i ludźmi. Tylko Ciebie, który mnie nigdy nie znałeś i którego zawsze kochałam.

My child died yesterday – for three days and three nights I wrestled with death for this small, tender life; for forty hours I sat at his bedside while influenza shook his poor, burning body with fever. I laid cool cloths on his glowing forehead, I held his restless little hands day and night. On the third evening I collapsed. My eyes could do no more; they closed without my knowing it. For three or four hours I slept on the hard chair, and in the meantime death took him. Now he lies there, my sweet, poor boy, in his narrow little bed, just as he died; they have only closed his eyes, his clever, dark eyes, and folded his hands over his white shirt, and four candles burn tall at the four corners of the bed. I dare not look, I dare not stir, for when the candles flicker, shadows flit across his face and his closed mouth, and then it is as though his features moved, and I could almost believe that he is not dead, that he will wake again and say something tender and childlike to me in his clear voice. But I know it, he is dead; I will not look any more, so as not to hope once again, not to be disappointed once again. I know it, I know it, my child died yesterday – now I have only you left in the world, only you, who know nothing of me, who meanwhile are playing, unsuspecting, or trifling with things and people. Only you, who never knew me and whom I have always loved.