نفوس مرده

چیچیکوف به شهری در ولایت می‌رسد، خود را نزد جامعه‌ی محلی محبوب می‌کند و به دیدار ملاکان اطراف می‌رود. به آنان معامله‌ای عجیب پیشنهاد می‌دهد: خریدن رعیت‌هایی که از آخرین سرشماری مرده‌اند، هنوز در دفترها هستند و برای اربابانشان مالیات دارند. از ملکی به ملکی، خسیس، بی‌نزاکت، بیوه‌ی بدگمان و خیال‌باف رژه می‌روند، تا آنکه شهر درباره‌ی مهمانش به پرسش می‌افتد. رمان آزمندی و کشوری را می‌کاود که سازش‌های کوچکش لو می‌دهندش. گوگول از آن نگارخانه‌ای خنده‌دار می‌سازد که رفته‌رفته به سیاهه‌ای اخلاقی بدل می‌شود.