De notenkraker en de muizenkoning

In de kerstnacht krijgt de kleine Marie tussen de geschenken een houten notenkraker die haar peetoom Drosselmeier heeft gerepareerd. Alleen achtergebleven in de salon ziet zij het speelgoed tot leven komen en slag leveren met een muizenleger dat door een koning met zeven koppen wordt aangevoerd. Gewond in het gewoel luistert zij naar het verhaal van prinses Pirlipat, dat verklaart waar het houten soldaatje vandaan komt. Het sprookje verkent de kindertijd, de grens tussen droom en waken en het geloof dat aan het verhaal van een kind wordt gehecht. Hoffmann schuift de vertellingen in elkaar in een fantasie waarin het wonderbaarlijke een mogelijke verklaring behoudt.