De mantel · De neus

Deze twee Petersburgse novellen volgen elk een kleine ambtenaar die de hoofdstad te boven gaat. Akaki Akakiëvitsj, een zwoegende en bespotte kopiist, ontzegt zich maandenlang alles om de nieuwe mantel te laten maken die hem eindelijk enig ontzag oplevert. Kovaljov, collegiaal assessor, wordt zonder neus wakker en komt het ontsnapte orgaan al gauw tegen, in uniform en van hogere rang dan hijzelf. Beide verhalen verkennen de ijdelheid van de rangen en het fantastische dat door het ambtenarenapparaat heen breekt. Gogol vermengt er de kluchtigheid met het medelijden, in een Petersburg waar het absurde kracht van reglement heeft.