Bàn về khế ước xã hội

Rousseau khởi đi từ một nhận định: con người sinh ra tự do, mà ở đâu cũng bị xiềng xích. Ông tìm một hình thức liên kết trong đó mỗi người, khi hợp nhất với tất cả, vẫn chỉ vâng lời chính mình. Từ khế ước ấy ông rút ra chủ quyền của nhân dân, ý chí chung, luật pháp như biểu đạt của mọi người, và một chính quyền chỉ ở địa vị người phục vụ. Tác phẩm đi sâu vào tính chính đáng của quyền lực, sự bình đẳng, chế độ đại diện và những điều kiện khiến một nền cộng hòa bền lâu. Rousseau đặt trên lý trí cái mà truyền thống đặt trên sức mạnh hoặc thần quyền, bằng một văn phong chắc và có tính chứng minh.