Karmen

Arkeologo vojaĝanta en Andaluzio renkontas serĉatan banditon, don José, poste ciganinon, kiu aŭguras en Kordovo. Jarojn poste li retrovas don José en malliberejo, antaŭtage de lia ekzekuto, kaj kolektas lian konfeson. Brigadiro destinita al avancado, tiu rakontas sian renkontiĝon kun Karmen, sian dizertadon kaj la kontrabandan vivon, en kiun ŝi lin tiris. La novelo esploras ĵaluzon, la liberecon, kiun Karmen cedas al neniu, kaj la rigardon de la klera vojaĝanto sur la ciganojn de Hispanio. Mérimée enkadrigas tiun rakonton en erudician enketon, kiu akcentas ĝian malvarmecon.