Danh mục đầy đủ

Nhiều nhân vật lịch sử và văn học được liên kết với nhau thông qua những mối quan hệ nổi bật, được tạo nên từ sức hút, xung đột và ảnh hưởng lẫn nhau. Mỗi cặp đôi hé lộ một động lực đặc biệt, pha trộn giữa đam mê, tham vọng và cạnh tranh. Câu chuyện khám phá những mối liên kết này từ góc độ tường thuật, làm nổi bật tác động của chúng đến từng số phận cá nhân. Cuốn sách này đưa ra một loạt bức chân dung sống động và dễ tiếp cận. Tác giả cung cấp một sự khám phá các mối quan hệ con người thông qua những ví dụ nổi tiếng và tương phản.

Một biên niên sử xuất bản năm 1889, ngay trong năm xảy ra thảm họa. Cuối tháng Năm năm 1889, những cơn mưa không dứt làm nước các con sông quanh Johnstown dâng cao. Đây là một thị trấn nhà máy ở Pennsylvania, nằm kẹt dưới đáy một thung lũng. Ngày 31 tháng Năm, ở thượng nguồn, một con đập đất bị vỡ và nước của hồ mà nó giữ lại đổ ập xuống thị trấn. Cuốn sách tập hợp các bản tin báo chí và lời kể của nhân chứng: những gia đình trú ẩn trên mái nhà, đám cháy bùng lên trong đống đổ nát dồn lại trước cây cầu đá, cuộc tìm kiếm người chết, rồi sự cứu trợ gửi đến từ khắp đất nước. Một chứng từ của thời đại, trực tiếp và thường rất xúc động, về một thảm kịch đã làm cả nước Mỹ chấn động.

Một nhà khảo cổ du hành ở Andalusia gặp một tên cướp đang bị truy nã, Don José, rồi gặp một phụ nữ Digan xem bói ở Córdoba. Vài tháng sau, ông gặp lại Don José trong nhà tù, ngay trước ngày hành hình, và nghe anh thú nhận. Từng là một hạ sĩ sắp được thăng cấp, José kể lại cuộc gặp gỡ với Carmen, việc anh đào ngũ và cuộc sống buôn lậu mà nàng đã kéo anh vào. Truyện vừa khai thác lòng ghen tuông, sự tự do mà Carmen không nhường cho bất kỳ ai, và cái nhìn của người lữ khách uyên bác về người Digan ở Tây Ban Nha. Mérimée lồng câu chuyện này vào một cuộc khảo cứu uyên bác càng làm nổi bật vẻ lạnh lùng của nó.

Fyodor Karamazov, người cha trác táng, đối đầu với con trai cả Dmitri vì một khoản thừa kế và vì cùng một người đàn bà. Quanh họ, Ivan bị dằn vặt bởi vấn đề cái ác, và Alyosha, tu sinh trong tu viện, đi theo những con đường trái ngược, trong lúc gã đầy tớ Smerdyakov quan sát. Khi ông già bị giết, nghi ngờ đổ dồn vào Dmitri, và phiên tòa buộc mỗi người phải nói ra điều mình tin. Tiểu thuyết đi sâu vào tội lỗi, tự do và đức tin trong một thế giới nơi dường như mọi sự đều được phép. Dostoevsky đẩy câu chuyện hình sự đến chỗ hỏi rằng trong một gia đình, ai là người vô tội.

Lucy Graham, một cô gái trẻ quyến rũ với quá khứ bí ẩn, kết hôn với một người đàn ông giàu có và bước vào cuộc sống sung túc. Nhưng một số chi tiết trong quá khứ của cô dần trỗi dậy và làm dấy lên nghi ngờ nơi Robert, một người thân quyết tâm tìm ra sự thật. Từ từ, căng thẳng gia tăng quanh thân phận thực sự và ý đồ của Lucy. Câu chuyện từng bước hé lộ các bí mật và âm mưu trong một bầu không khí ngày càng căng thẳng. Nữ tác giả xây dựng một tiểu thuyết lôi cuốn về bề ngoài, dối trá và những hệ lụy của quá khứ.

Emma Woodhouse, một thiếu nữ giàu có và tin chắc vào phán đoán của mình, lấy việc mai mối quanh mình làm thú vui. Đinh ninh rằng mình đang lo hạnh phúc cho người khác, cô dẫn dắt một người bạn nghèo và diễn giải theo ý riêng ý định của mọi người. Những sắp đặt ấy dần quay lại làm hại chính những người lẽ ra được hưởng lợi, và hại cả cô. Tiểu thuyết khám phá sự mù quáng về bản thân, khoảng cách thứ bậc trong một ngôi làng Anh và bước chuyển từ đinh ninh sang hoài nghi. Jane Austen dẫn dắt một hài kịch xã hội, nơi lối mỉa mai kiên nhẫn uốn nắn nhân vật chính.

Lucy, một cô gái Anh trẻ đang du lịch ở Ý, khám phá một thế giới tự do và mãnh liệt hơn nhiều so với nơi cô đã lớn lên. Cuộc gặp gỡ với George, một người đàn ông chân thành và say đắm, làm lung lay những xác tín và khuôn phép xã hội của cô. Trở về Anh, cô phải lựa chọn giữa sự an toàn của một cuộc sống phù hợp với chuẩn mực và sức mạnh của những cảm xúc thật sự của mình. Qua hành trình của cô, cuốn tiểu thuyết khám phá căng thẳng giữa khát vọng và chuẩn mực xã hội. Tác giả mang đến một tác phẩm tinh tế và trong trẻo về giải phóng bản thân, tình yêu và lòng can đảm để là chính mình.

Tiểu thuyết Mỹ năm 1915. Một buổi sáng tháng Sáu, một chàng trai tự xưng là Walker Farr đi bộ trên những con đường của vùng New England. Anh trông như một kẻ lang thang, nhưng nói năng như người có học và che giấu quá khứ của mình. Anh dừng chân ở Marion, một thị trấn nhà máy bông, nơi bệnh thương hàn đang hoành hành trong các gia đình nghèo. Nguyên nhân là nước sông do công ty của đại tá Dodd bán ra, người cũng nắm trong tay các chính khách của bang. Không đòi hỏi gì cho bản thân, Farr tham gia cuộc đấu tranh và gặp Kate Kilgour, thư ký của Dodd. Một cuốn tiểu thuyết sống động về lòng dũng cảm của một người đơn độc trước một bộ máy chính trị.

Tiểu thuyết Anh, phần thứ hai của một “truyện Sussex”. Năm 1908, tại một thị trấn ven biển ở miền nam nước Anh, Ruth, một cựu hầu phòng, kết hôn với Ernie Caspar, một người thợ nuôi bé Alice, đứa con sinh ra trước khi họ cưới nhau, như con gái ruột của mình. Năm tháng trôi qua: thêm những đứa trẻ khác ra đời, Ernie mất việc, và tiền thuê nhà phải trả cho Alf, anh em của Ernie, kẻ vẫn còn thèm muốn Ruth. Joe Burt, một nhà hoạt động công đoàn đến từ miền Bắc, đem lòng yêu cô. Các cuộc đình công ngày càng nhiều và nỗi sợ chiến tranh lớn dần cho đến mùa hè năm 1914. Bức chân dung tinh tế về một người phụ nữ bình dân mạnh mẽ và chung thủy.

Cuốn tiểu sử Mỹ được xuất bản khi nhân vật chính vẫn còn sống. John Algernon Owens kể lại cuộc đời Willard Glazier, sinh ra trong một gia đình khiêm tốn ở bang New York: tuổi thơ ở nông trại, những năm làm thầy giáo, rồi cuộc Nội chiến trong đội kỵ binh của phe Liên bang, bị bắt, bị giam và vượt ngục. Trở thành một tác giả thành công, Glazier cưỡi ngựa băng qua nước Mỹ, rồi đi xuồng xuôi dòng Mississippi đến tận vịnh Mexico, con sông mà ông khẳng định đã tìm ra nguồn thật sự. Một bức chân dung đầy ngưỡng mộ, phong phú thư từ và bài báo thời ấy.

Gia đình Otis, người Mỹ và thực tế, mua lại một trang viên Anh mà chủ cũ bảo là bị ma ám suốt ba thế kỷ. Hồn ma của ngài Simon liên tục hiện ra, kéo xiềng xích và để lại vết máu, nhưng không khiến những người mới đến sợ hãi như ông mong đợi. Bị những người thuê nhà lau sạch dấu vết và trêu chọc đến nhục nhã, ông tìm được một người đối thoại bất ngờ là cô bé Virginia. Truyện khám phá cuộc gặp giữa Tân Thế giới và truyền thống Anh, cùng chỗ mà sự giễu cợt còn dành cho lòng trắc ẩn. Wilde trước hết viết một bản nhại truyện ma, rồi đổi hẳn giọng ở nửa sau.

Hermann, một sĩ quan công binh, đêm này qua đêm khác ngồi xem các bạn đồng ngũ đánh bài mà không bao giờ đặt cược một lá nào. Anh nghe nói một bà bá tước già nắm giữ bí mật về ba lá bài thắng, có được từ thời còn ở Paris, và quyết tâm giành lấy bí mật ấy. Để tiếp cận bà, anh giả vờ yêu Lizaveta, một cô gái nghèo được bà bá tước cưu mang và ở bên làm bạn với bà, rồi một đêm lẻn vào trong nhà. Truyện khám phá lòng tham, sự tính toán lạnh lùng và phần may rủi mà không phép tính nào loại bỏ được. Pushkin giữ thế cân bằng giữa nghiên cứu tính cách và truyện kỳ ảo, không bao giờ nói bên nào thắng thế.

Trên một chiếc tàu khách từ châu Á trở về, một hành khách mất ngủ tìm đến người kể chuyện giữa đêm và xin được giữ kín chuyện. Là bác sĩ người Đức bị đày đến một trạm ở Đông Ấn Hà Lan, ông kể lại lần một phụ nữ châu Âu đến tìm ông yêu cầu một can thiệp bất hợp pháp. Lời từ chối, xuất phát từ lòng kiêu hãnh cũng như từ ham muốn, đẩy ông vào cuộc truy đuổi người phụ nữ ấy như một kẻ phát điên. Truyện đi sâu vào nỗi ám ảnh, thứ danh dự đặt nhầm chỗ và sự cô độc của người châu Âu nơi nhiệt đới. Zweig nhốt lời tự thú trong một đêm vượt biển, nơi cuộc chạy của một con người không sao dừng lại được.

Trở về từ châu Âu, bác sĩ Simão Bacamarte định cư tại thị trấn nhỏ Itaguaí ở Brazil, rồi sau đó lập ở đó một nhà thương điên, Ngôi nhà xanh, để nghiên cứu chứng điên một cách khoa học. Tiêu chí của ông mở rộng dần từng tuần: trước tiên là một thị dân có danh vọng, rồi nhiều cư dân đến mức cuối cùng nhà thương giam giữ bốn phần năm dân thị trấn; sau đó, đến lượt những người tỉnh táo nhất bị đưa vào sau song sắt. Thị trấn lo âu, rồi nổi dậy, trong khi nhà khoa học vẫn tiếp tục cuộc chứng minh của mình. Truyện ngắn này khám phá ranh giới của lý trí và quyền lực của kẻ vạch ra ranh giới ấy. Machado de Assis biến nó thành một tác phẩm châm biếm lạnh lùng, nơi sự mỉa mai thay cho chẩn đoán.

Một tiểu thuyết gia nổi tiếng trở về sau chuyến đi đúng ngày sinh nhật và nhận được lá thư dài của một phụ nữ mà ông không biết tên. Bà kể lại cả đời mình, từ ngày còn là thiếu nữ thấy người hàng xóm ấy dọn đến chung cư của mình ở Vienna. Suốt nhiều năm, bà yêu ông mà không cho ông biết, gặp ông mà ông không nhận ra, và cuối cùng viết thư để nói hết. Truyện khám phá mối say mê một chiều, sự vô danh và sức nặng của một đời hướng về người không hề hay biết. Zweig giữ một giọng duy nhất đến tận cùng, trong lời tự thú tiến tới mà không kịp lấy hơi.

Tiểu thuyết chính trị và tình cảm Mỹ năm 1905. Jimmy Grayson, một luật sư trẻ ở miền Tây gần như vô danh, bất ngờ được đảng của mình chọn làm ứng cử viên tổng thống Hoa Kỳ. Harley, phóng viên của một tờ báo New York, theo chân chiến dịch tranh cử của ông trên một chuyến tàu đặc biệt và đem lòng yêu Sylvia, cháu gái của ứng cử viên, một cô gái trẻ phóng khoáng đến từ Idaho. Nhưng các nhà tài phiệt trong đảng muốn Grayson im lặng về thuế quan. Một câu chuyện sống động về một chiến dịch bầu cử và cái giá của sự trung thực trong chính trị.

Được cứu trên biển sau một vụ đắm tàu, Edward Prendick bị bỏ lại trên một hòn đảo hẻo lánh giữa Thái Bình Dương, nơi có một nhà khoa học bị trục xuất cùng người trợ lý. Cư dân trên đảo, với những nét mặt khó hiểu, đọc một bộ Luật như đọc kinh, còn ban đêm những tiếng kêu vọng ra từ phòng thí nghiệm. Prendick rốt cuộc phát hiện bản chất các thí nghiệm của Moreau và sự mong manh của trật tự mà chúng dựng nên. Truyện đi sâu vào giới hạn của khoa học, nỗi đau gây ra cho sinh vật sống và ranh giới giữa người và thú. Wells viết một ngụ ngôn u ám về quyền tạo tác khi chưa biết mình đang tạo ra cái gì.

Ishmael, một thủy thủ không ràng buộc, xuống tàu ở Nantucket trên chiếc Pequod, một tàu săn cá voi do thuyền trưởng Ahab chỉ huy. Từng bị một con cá nhà táng trắng làm cho tàn tật, Ahab biến cuộc truy đuổi thành nỗi ám ảnh mà ông bắt cả thủy thủ đoàn phải theo. Con tàu xuôi qua các đại dương, giữa những cuộc săn, những câu chuyện kể nơi khoang trước và những điềm báo không ai dám gọi tên. Tiểu thuyết đi sâu vào nỗi ám ảnh, sự dửng dưng của tự nhiên và ranh giới giữa hiểu biết và sự thái quá. Melville pha trộn truyện phiêu lưu, khảo cứu uyên bác về loài cá voi và suy tưởng siêu hình.

Rousseau khởi đi từ một nhận định: con người sinh ra tự do, mà ở đâu cũng bị xiềng xích. Ông tìm một hình thức liên kết trong đó mỗi người, khi hợp nhất với tất cả, vẫn chỉ vâng lời chính mình. Từ khế ước ấy ông rút ra chủ quyền của nhân dân, ý chí chung, luật pháp như biểu đạt của mọi người, và một chính quyền chỉ ở địa vị người phục vụ. Tác phẩm đi sâu vào tính chính đáng của quyền lực, sự bình đẳng, chế độ đại diện và những điều kiện khiến một nền cộng hòa bền lâu. Rousseau đặt trên lý trí cái mà truyền thống đặt trên sức mạnh hoặc thần quyền, bằng một văn phong chắc và có tính chứng minh.

Trong Nhà nước Duy nhất, bao quanh bởi một bức tường kính, con người mang số hiệu, sống theo giờ giấc ấn định và ở trong những căn hộ trong suốt. D-503, kỹ sư của con tàu Integral, viết cuốn nhật ký dành cho các dân tộc sắp bị chinh phục, cho đến khi gặp I-330, người kéo anh ra ngoài các quy tắc. Điều anh cảm thấy khi ấy không có tên gọi trong ngôn ngữ của anh. Tiểu thuyết đi sâu vào tự do, hạnh phúc bị áp đặt và những gì còn lại của một cá nhân khi mọi thứ đều là của chung. Zamyatin trao cho thể loại phản địa đàng hiện đại một trong những hình thức đầu tiên của nó.

Tiểu thuyết phiêu lưu lấy bối cảnh một tương lai gần, khi những chiếc máy bay chở khách khổng lồ nối Plymouth với New York trong ba mươi giờ. Người kể chuyện, Sir John Custance, đứng đầu lực lượng cảnh sát hàng không Anh và vừa đính hôn với Connie Shepherd, một nữ diễn viên được khán giả London yêu mến. Những tên cướp có động cơ không tiếng động cướp phá các máy bay chở khách trên Đại Tây Dương, rồi bắt cóc Connie, người vừa lên đường đi New York ngay tối hôm đó. Cải trang đến mức không ai nhận ra, Sir John lần theo dấu vết của chúng đến tận bờ biển Cornwall. Một câu chuyện nhịp nhàng, giữa điều tra và phiêu lưu trên không.

Tiểu thuyết phiêu lưu Mỹ. Peter Moore, nhân viên điện báo vô tuyến trên những tàu chở khách vượt Thái Bình Dương, có đôi tai thính nhất trong nghề. Ở khu phố Tàu San Francisco, một người phụ nữ ném xuống cho anh từ cửa sổ một mảnh giấy ra lệnh cho anh tránh xa và nêu tên một thành phố xa xôi: Len Yang. Một tiếng kêu cứu bằng mã Morse, một cô gái Mỹ trẻ bị bắt cóc, một cuộc chạy trốn bằng thuyền tam bản trên con sông gần Thượng Hải cuốn anh về phía lãnh địa của “Rồng Xám”, chủ nhân những mỏ chu sa. Một câu chuyện bí ẩn nhịp độ nhanh, lấy bối cảnh Trung Quốc đầu thế kỷ hai mươi.

Tiểu thuyết trinh thám Anh. Mùa thu năm 1918, gia đình Heredith tiếp khách tại trang viên cổ có hào nước bao quanh của họ ở Sussex. Violet, người vợ trẻ của cậu con trai trong nhà, bị ốm và ở một mình trong phòng. Trong bữa tối, trên tầng vang lên một tiếng thét rồi một phát súng: người ta thấy cô bị bắn chết, không có vũ khí, không để lại dấu vết, còn cửa sổ đang mở cách mặt đất sáu mét. Một cảnh sát Scotland Yard, rồi một thám tử tư nổi tiếng, lần lượt điều tra vụ án. Một câu đố kinh điển được xây dựng công phu.

Một tiểu thuyết tình cảm và kịch tính lấy bối cảnh một thung lũng miền núi ở Virginia vào thế kỷ XIX. Sybil Berners, nữ thừa kế giàu có với tính cách nồng nhiệt, vừa kết hôn với Lyon, một luật sư trẻ không có tài sản mà cô hết mực yêu thương. Trên đường trở về sau tuần trăng mật, đôi vợ chồng đón Rosa Blondelle về Black Hall, một người mẹ trẻ người Scotland bị chồng làm cho khánh kiệt rồi bỏ rơi. Dần dần, sự duyên dáng của vị khách khơi dậy lòng ghen tuông của Sybil. Một buổi tối, Rosa được phát hiện trong tình trạng hấp hối và tố cáo Sybil trước mặt mọi người. Một câu chuyện về đam mê, nghi ngờ và công lý, cho thấy lòng ghen tuông có thể phá hủy một mái ấm hạnh phúc ra sao.